Hesabın temeli: yığın yoğunluğu
Bir torba dolomitin kaç metrekare alan kaplayacağını hesaplamak için önce malzemenin dökme (yığın) yoğunluğunu bilmek gerekir. Dolomitte bu değer tipik olarak 1,55 ton/m³, yani 1550 kg/m³'tür. Bu rakam, tanelerin sıkışma durumuna ve nem oranına göre ±%5 aralığında değişebilir, ancak pratik hesaplamalar için güvenilir bir referans oluşturur.
25 kg'lık bir torbanın hacmi şöyle bulunur: Hacim = Ağırlık / Yoğunluk = 25 kg / 1550 kg/m³ ≈ 0,0161 m³. Bu hacim, torbanın serileceği kalınlığa bölündüğünde kaplanacağı alan ortaya çıkar: Alan (m²) = Hacim (m³) / Kalınlık (m).
Kalınlığa göre kaplama alanı
2 cm (0,02 m) kalınlıkta serim yapıldığında: 0,0161 / 0,02 ≈ 0,80 m². 3 cm (0,03 m) kalınlıkta: 0,0161 / 0,03 ≈ 0,54 m². 4 cm (0,04 m) kalınlıkta: 0,0161 / 0,04 ≈ 0,40 m². 5 cm (0,05 m) kalınlıkta: 0,0161 / 0,05 ≈ 0,32 m².
Görüldüğü gibi kalınlık iki katına çıktığında kaplanan alan yarıya iner; bu ilişki doğrusal ve ters orantılıdır. Peyzaj ve bahçe uygulamalarında genellikle 2-3 cm, drenaj amaçlı dolgularda ise 4-5 cm kalınlık tercih edilir.
Büyük alanlarda torba sayısı hesabı
Örneğin 50 m²'lik bir bahçe alanını 3 cm kalınlığında dolomit ile kaplamak isteyen bir kullanıcı, önce toplam hacmi hesaplar: 50 m² × 0,03 m = 1,5 m³. Bu hacmi ton cinsine çevirmek için 1,55 ton/m³ ile çarparız: 1,5 × 1,55 ≈ 2,33 ton. Bu tonajı 25 kg'lık torba sayısına dönüştürmek için 1000'e bölüp 25'e bölünür: 2325 kg / 25 kg ≈ 93 torba.
Büyük alanlarda torbalı alım yerine dökme veya big-bag sevkiyat çok daha ekonomiktir; 2-3 tonun üzerindeki ihtiyaçlarda ocaktan doğrudan dökme sevkiyat tercih edilmelidir. Torbalı ürün genellikle küçük bahçe ve saksı uygulamaları için uygundur.
Hesap yaparken dikkat edilmesi gerekenler
Zemin düzensizse veya alt tabakada boşluklar varsa gerçek tüketim, teorik hesabın biraz üzerinde çıkabilir; bu nedenle hesaplanan tonaja %5-10 arasında bir pay eklenmesi önerilir. Ayrıca nemli dolomitte ağırlık artabileceğinden torba başına gerçek hacim küçük farklılıklar gösterebilir.